|
Il-Qsim
tal-hobz
Ir-rit tal-qsim tal-Hobz, minn fejn
hadet isimha l-istess celebrazzjoni ta’ l-Ewkaristija, huwa gest
mill-aktar importanti u nsibuh kemm fil-Liturgiji Occidentali kif
ukoll f’dawk Orjentali.
Il-Lhud kienu jibdew jieklu,
billi l-missier tal-familja kien jaqsam il-hobz u jnewlu lil dawk
migbura mal-mejda filwaqt li jghid talba ta’ barka lil Alla.
Kristu ghamel dan l-istess
gest meta fil-lejl li fih kien ittradut, ha l-hobz u wara li
radd il-hajr qasmu (1 Kor 11: 23-24). Wara li qam
mill-mewt, imbaghad, id-dixxipli ta’ Ghemmaws gharfuh fil-qsim
tal-hobz (Lq 24: 35).
Fl-antik, dan il-gest
kien isir ghaliex l-Insara ewlenin kienu jitqarbnu bil-bicciet li
kienu jinqatghu minn hobza wahda kbira. Tajjeb li
fic-celebrazzjonijiet ewkaristici taghna, dan il-gest simboliku jkun
jidher kemm jista’ jkun, billi jintuzaw ostji kbar bizzejjed li
jinqasmu f’dan il-waqt u jitqassmu jekk mhux lil kulhadd, ghall-anqas
lil xi whud min-nies prezenti.
Il-Knisja
tixtieq hafna li t-tqarbin isir b’ostji kkonsagrati fl-istess Quddiesa
biex jidher ahjar is-sinjal li t-tqarbina hi sehem mill-istess
sagrificcju li jkun qed jigi ccelebrat. L-uzanza li t-tqarbin isir
b’ostji mit-tabernaklu xxejjen is-sinjal tal-qsim tal-hobz ghax
it-tabernaklu huwa riserva ghat-tqarbin tal-morda u ghall-adorazzjoni
Ewkaristika.
Il-qsim tal-hobz
ifisser li ghalkemm ahna hafna, meta fit-tqarbin naqsmu bejnietna
l-hobza wahda tal-hajja, li hu Kristu, insiru gisem wiehed (ara 1 Kor
10: 16-17).
Ta’ min jinnota li
meta s-sacerdot jaqsam l-ostja, jixhet bicca zghira minnha fil-kalci
filwaqt li jghid minn taht l-ilsien: il-Gisem flimkien mad-Demm ta’
Kristu jkunu jiswew lilna, li sa nitqarbnu bihom, ghall-hajja ta’
dejjem.
Ghalkemm dan ir-rit,
imsejjah immistio, insibuh fil-Liturgiji kollha sa mill-eqdem
zminijiet, nafu li fil-Knisja ta’ Ruma kien hemm id-drawwa li dawk
is-sacerdoti li kull nhar ta’ Hadd ma setghux jikkoncelebraw
l-Ewkaristija mal-Papa biex jiccelebrawha mal-poplu afdat lilhom,
bhala sinjal ta’ ghaqda, kienet tintbaghtilhom bicca mill-ostja
kkonsagrata mill-Papa msejha fermentum.
Fis-sena 416, il-Papa
Innocenz I, f’ittra li baghat lill-Isqof ta’ Gubbio li kien jismu
Decenzju qallu hekk:
Rigward
il-“fermentum” li Ahna nibaghtu kull nhar ta’ Hadd fid-diversi
“titoli” (= knejjes parrokkjali); is-sacerdoti li f’dak il-jum
ma jkunux jistghu jikkoncelebraw maghna minhabba l-poplu afdat lilhom,
jircievu l-“fermentum” permezz ta’ l-Akkolti, biex specjalment f’dak
il-jum, ma jhossuhomx mifruda minna.
Il-ministri
straordinarji tat-tqarbin – meta jkun hemm bzonn tas-servizz taghhom –
ghandhom jersqu qrib l-altar waqt il-qsim tal-hobz. L-ewwel ma
jitqarbnu jkunu huma; wara jmorru fil-postijiet indikati biex iqarbnu
lill-bqija tan-nies.
Tkun haga sabiha li
l-ministri straordinarji inkarigati mit-tqarbin tal-morda johorgu
jqarbnuhom f’dan il-waqt tal-Quddiesa, biex hekk ikun jidher is-sinjal
tal-ghaqda ta’ dawn il-membri sofferenti mal-bqija tal-membri l-ohra
tal-komunità.
P. Anton Farrugia OFM |
