|
Ghamilt safar bla ghadd
Il-vjaggi missjunarji ta’ San Pawl huma l-grajjiet l-aktar
dokumentati tal-hajja tieghu. L-Atti ta’ l-Appostli joffrulna xhieda
ta’ min joqghod fuqha fuq dawn il-vjaggi minkejja l-ghamla skematika
u attwalizzanti taghhom.
L-espressjoni t-tliet vjaggi missjunarji tipprezentalna
mhux biss l-itinerarju tas-safar ta’ Pawlu, imma wkoll il-grajjiet
principali li taghhom l-Appostlu hu protagonista importanti, bhalma
huma l-Koncilju ta’ Gerusalemm, it-tilwima tieghu ma’ Pietru
f’Antjokja, ir-relazzjoni epistolari tieghu u l-grajjiet li ghaddewh
minn Atjokja tas-Sirja, minn Cipru, l-ibliet ta’ l-Asja Minuri u
tal-Grecja, sa Ruma u forsi anki sa Spanja.
Il-vjaggi missjunarji tieghu kienu mghejjuna mill-ambjent
storiku, politiku u kulturali tal-Grecja, ta’ l-Asja Minuri u
tal-Lvant ta’ zmienu. Qeghdin fi zmien it-tixrid tal-kultura
Ellenistika u tal-qawwa politiko-militari Rumana. L-espansjoni
imperjalistika ta’ Ruma ftit ftit hakmet fuq is-saltniet il-kbar
tal-Lvant li kienet organizzata fi Provincji. Hu ghalhekk li
fil-Lvant Ruma saret sinjal ta’ ghaqda, ta’ stabbiltà ekonomika u
guridika filwaqt li ssawret ghaqda kulturali, dik Ellenistika
bit-tifrix tal-lingwa Griega, u ghaqda politika, dik Rumana.
Fil-vjaggi appostolici tieghu Pawlu sab ir-rih fil-qala’ b’din
il-ghaqda doppja. L-ghaqda politika ghenitu biex jiehu vantagg tal-pax
romana li tatu wkoll l-unur li jkun cittadin Ruman. L-ghaqda
kulturali ghenitu filli seta’ jitkellem bil-Grieg kull fejn mar u
seta’ jifhem il-mentalità kulturali u religjuza generali taz-zmien.
Is-sinkretizmu religjuz qawwi msawwar mill-Ellenizmu tah l-okkazjoni
jipprietka bil-miftuh il-fidi Nisranija.
Vantagg iehor li ghenu fit-tixrid tal-messagg Nisrani kienet
is-sistema tat-toroq ta’ komunikazzjoni fuq l-art u fil-bahar,
organizzata mill-Imperu Ruman. L-ghaqda amministrattiva u kulturali
kien irnexxielha tohloq komunikazzjoni relattivament facli
ghaz-zmien. Id-distanzi, meqjusa bil-miljari, kienu jinkuraggixxu
lin-nies biex jivvjaggaw b’sikurezza relattiva u b’xi programm
imhejji minn qabel. Is-safar kien sar possibbli ghal hafna minkejja
d-diffikultajiet li kienu joffru t-temp, it-toroq qalb il-muntanji u
l-biza’ tas-serq. U dan nistghu nghiduh ukoll ghall-vjaggi fuq
il-bahar minkejja li dawn kienu jsiru fl-istaguni tajba bejn
April/Mejju – Ottubru/Novembru.
Hu f’dan l-ambjent li jsehhu l-vjaggi missjunarji ta’ Pawlu. Hu
stess jisfrutta l-mument prezenti ta’ safar aktar facli, imma mhux
nieqes mit-tbatija: bosta drabi sibt ruhi wicc’imb wicc
mal-mewt...tliet darbiet rajt l-gharqa...ghamilt safar bla ghadd;
sibt ruhi f’perikli ta’ xmajjar, perikli mill-hallelin...perikli
fid-dezert, perikli fil-bahar...kemm-il darba kelli nghaddi sahriet
bla rqad, bil-guh u bil-ghatx: kemm-il darba kelli nghaddi fis-sawm,
fil-ksieh u fil-ghera! (2 Kor 11: 23-28).
P.
Marcello Ghirlando OFM
|
